Taalbeleid in het VO

In het voortgezet onderwijs is sinds enkele jaren veel aandacht voor taalbeleid. Niet alleen voor het vmbo is taalbeleid belangrijk, ook op scholen voor havo/ vwo en op gymnasia wordt taalbeleid vaak een speerpunt genoemd. In deze rubriek vind je achtergrondartikelen en links met voorbeelden van good practices.

Welke publicaties kan ik raadplegen voor taalbeleid in het vmbo?

In opdracht van de Stichting Lezen is onderzoek gedaan naar de aantrekkelijkheid en de toegankelijkheid van teksten voor vmbo-leerlingen. Het blijkt dat teksten die coherent, narratief (verhalend) en activerend zijn, voor leerlingen aantrekkelijker en toegankelijker zijn. Het onderzoek Wat maakt een studietekst geschikt voor vmvo-leerlingen? is uitgevoerd door Jentine Land, Ted Sanders en Huub van den Bergh in 2006 en bevat veel concrete aanbevelingen voor docenten.
Ook interessant is hun onderzoek naar tekstbegrip en tekstwaardering van vmbo-leerlingen uit 2002.

Welke websites zijn er op het gebied van taalbeleid in het vmbo?

Dit is een link naar het vmbo-team van Hogeschool Fontys in Utrecht over hun visie op taalbeleid in het vmbo.
Dit is de website Lezen in het vmbo met heel veel materiaal en lesideeën om het lezen in het vmbo te bevorderen.
De Dienst Maatschapelijke Ontwikkeling van de Gemeente Amsterdam heeft in samenwerking met het ITTA van de Universiteit van Amsterdam in oktober 2010 een woordenlijst met schooltaalwoorden voor het vmbo gelanceerd. Via deze link kom je op de site van DMO en kun je die woordenlijst downloaden. De lijsten (in de vorm van placemats) en de handleidingen kun je hieronder ook vinden:
basislijst schooltaalwoorden vmbo alfa
basislijst schooltaalwoorden vmbo bijlage
basislijst schooltaalwoorden vmbo vak
handleiding basislijst schooltaalwoorden vmbo

Zijn er good practices van taalbeleid op het vmbo?

Zie bijvoorbeeld de PowerPoint van Piet Litjens over Taalbeleid in het vmbo uit 2010.
Via de site Doorlopende Leerlijnen kun je ook veel voorbeelden van taalbeleid in het VO vinden.

Welke publicaties kan ik raadplegen voor taalbeleid in het VO?

Om een analyse te maken van het taalbeleid op een school kun je gebruikmaken van de ‘quickscan’, een meetinstrument dat is ontwikkeld door het CPS.
Zie voor een overzicht uit 2005 van de taalbeleidsplannen van VO-scholen in Amsterdam de volgende Overzicht en analyse schoolplannen 9-2-2002.
Kijk ook op de site van Doorlopende leerlijnen voor recente publicaties

Welke websites zijn er op het gebied van taalbeleid in het VO?

De volgende websites geven veel informatie over taalbeleid in het VO:
Beleid taal en rekenen
Digischool
Docsite (Vlaamse site)
Fontys
SLO
Steunpunt taal en rekenen
Taalgericht vakonderwijs
Taalweb

Zijn er good practices van taalbeleid in het VO?

In de special Taal Centraal  van het tijdschrift Levende Talen vind je veel voorbeelden van good practices van taalbeleid in het VO.

Welke voorbeelden van good practices zijn er op het gebied van taalbeleid op gymnasia?

Dit is een item over taalbeleid van de website van het Rotterdamse gymnasium Sint-Montfort.

Waar vind ik informatie over dyslexie in het VO?

Bij 25% van de dyslectische leerlingen komt de beperking pas in het voortgezet onderwijs aan het licht. Dat gebeurt bij het leren van grammatica en rijtjes voor de vreemde talen of met de signaleringstoets die in de brugklas wordt afgenomen. De uitslag van de toets wijst uit of er sprake is van een lees- en/of spellingachterstand en of verder onderzoek nodig is. In uitzonderlijke gevallen wordt dyslexie pas in de bovenbouw zichtbaar, omdat de leerling al die tijd zijn lees- en spellingproblemen heeft weten te compenseren. Net als voor het basisonderwijs, is ook een Protocol Leesproblemenen Dyslexie ontwikkeld voor het voortgezet onderwijs.
Via het Steunpunt Dyslexie kun je veel informatie vinden over dyslexie in het voortgezet onderwijs en ook vind je hier voorbeelden van protocollen. Zie ook het onderdeel wettelijke regelingen leerlingen met dyslexie in het VO van de website Masterplan Dyslexie.